باز ، ناشكرى نمىكرد ! غزالى در كيمياى سعادت مىگويد : در هر بلائى پنج‌گونه شكر واجب است : 1 - مصيبت اگر در امر دنيوى و بدن باشد ، شكر لازم دارد ، زيرا مصيبت در دين و دچار شدن به كفر و شرك بسيار بزرگ است و به خاطر اين است كه در دعاى مىخوانيم : « اللّهُم لا تَجْعَل مُصيبَتَنا فى ديننا » : « خدايا مصيبت و ابتلاء ما را در دين ما قرار مده » . 2 - هيچ بيمارى و بلائى نيست مگر آنكه بالاتر از آن متصور و موجود است بايد شكر كرد كه بدتر از اين نيست ، هر كس مستحق هزار تازيانه باشد و صد تازيانه خورد جاى شكر دارد ، يكى از بزرگان ظرف خاكستر بر سر او ريختند ، گفت : الحمدللّه و شكر كرد ، گفتند : چرا شكر مىكنى گفت ، كسى كه توقع داشت آتش بر سر او ريزند وقتى خاكستر ريختند جاى شكر دارد . 3 - عقوبت اگر در دنيا به انسان رسد ، جاى شكر دارد كه عقوبت اخروى بسيار سخت و گران است . در روايت از رسول گرامى ( صلى الله عليه و آله ) است « كسى را كه در دنيا عقوبت كردند در آخرت نكنند » بلاكفاره گناه است و ديگر جائى براى عقاب نمىگذارد ، اگر طبيب داروى تلخ به تو دهد و « فَصْد » يعنى رگ تو را بزند و خون گيرد ، رنج اين ، به رنج بيمارى سخت مىارزد . 4 - وقتى مصيبت و بلائى كه در لوح محفوظ نوشته شده و مقدّر بوده به انسان مىرسد ، بايد شكر كند كه اين بلا از سرش گذشت . 5 - مصيبت دنيا ثواب آخرت دارد ، و جاى شكر است از دو جهت : يكى ثواب بردن چنان كه در اخبار آمده است و ديگر مصيبت موجب عدم الفت و انس با دنيا مىشود و راحت‌تر زندگى مىكند و راحت‌تر مىرود . « 1 » پس برادرم شاكر باش كه قضاء الهى حتمى است ، اگر شكايت كنى اجر خود

--> ( 1 ) . كيمياى سعادت ، جلد 2 ، صفحه 381 تا 384 ( با كمى تصرّف ) . .